Konkordato Başvurusunda Mahkemenin ve Komiserin İlk Baktığı Noktalar Nelerdir?

Konkordato başvurusunda ilk filtre “borç çok mu?” sorusu değildir. İlk filtre şudur: Bu dosya ciddi mi, hazırlanmış mı, gerçekten korunmaya değer bir faaliyet omurgası var mı?

Mahkeme dosyaya ilk baktığında yalnız sıkışıklığı görmez; dosyanın çalışılıp çalışılmadığını da görür. Komiser dosya kendisine geldiğinde yalnız borç miktarına değil; anlatılan hikâyenin kayıtlarla doğrulanıp doğrulanmadığına bakar. Bu nedenle konkordato başvurusu yalnız dilekçe işi değil; hukuk, finans, belge mimarisi ve süreç yönetimi işidir.

1) Mahkeme Başvuru Anında İlk Neyi Kontrol Eder?

Mahkeme ilk aşamada “şirket zor durumda mı?” sorusundan önce, dosya ciddi mi? sorusuna bakar. Çünkü kanun yalnız bir dilekçe istemez. Ön proje, malvarlığını gösteren belgeler, alacaklı ve alacak listesi, karşılaştırma tablosu ve makul güvence veren denetim raporu dosyanın temel iskeletini oluşturur.

Basit anlatımla mahkemenin görmek istediği şudur:

• Başvuru güncel mi?
• Mali tablolar güven veriyor mu?
• Ön proje gerçekten somut mu?
• Faaliyet devam edebilir mi?
• Koruma ihtiyacı gerçek mi?

Mahkeme ilk aşamada borçlunun “haklı” olup olmadığına değil, dosyanın çalışılmış ve ciddiyetle hazırlanmış olup olmadığına bakar.

2) Komiser Açısından İlk Kırmızı Bayraklar Nelerdir?

Komiserin ilk baktığı şey çoğu zaman borç toplamı değildir. İlk baktığı şey, dosyanın anlattığı hikâyenin kayıtlarla doğrulanıp doğrulanmadığıdır. Çünkü komiser borçluyu alacaklar hakkında beyana davet eder; defterleri ve belgeleri inceler; ardından sonucu mahkemeye raporlar.

İlk kırmızı bayraklar genelde şunlardır:

• Anlatı ile belgelerin birbirini tutmaması
• Ön projede “satış artacak, kredi bulunacak” denmesi ama dayanak olmaması
• Alacak listesi güçlü görünmesine rağmen tahsil kalitesinin zayıf olması
• Faaliyet devam edecek denmesine rağmen bunu taşıyan somut ticari omurganın net olmaması
• Şirketin bilgi vermekte isteksiz davranması veya kayıtları açıklamakta zorlanması
• Dosyada biçim var ama içerik yok görüntüsü oluşması

Komiserin basit testi şudur: Bu şirket gerçekten toparlanabilir mi, yoksa yalnız zaman mı istiyor?

3) Mali Tablolar, Ön Proje ve Denetim Neden Belirleyicidir?

Çünkü konkordato dosyasında mahkeme ve komiserin baktığı asıl şey, gelecek vaadinin sayılarla desteklenip desteklenmediğidir. Ön proje ne söylüyorsa, mali tablo onun zemini olmalıdır. Karşılaştırma tablosu ne iddia ediyorsa, bunun mantığı açıklanabilmelidir.

Burada özellikle üç şey belirleyicidir:

• Mali tablolar: bilanço, gelir tablosu, nakit akışı, ara bilançolar, alacak-borç listeleri
• Ön proje: borcun nasıl ödeneceği, faaliyetin nasıl sürdürüleceği, kaynağın nereden sağlanacağı
• Denetim: bu anlattıkların boş temenni mi, yoksa makul varsayımlara mı dayanıyor?

Özellikle nakit akışı çok kritiktir. Çünkü şirket kârlı görünebilir ama ödemelerini yapacak nakdi üretemiyor olabilir. Bu yüzden iyi dosya, yalnız bilanço anlatan dosya değil; nakit üretebilme kabiliyetini de ortaya koyan dosyadır.

4) Mali Hazırlık, YMM Disiplini ve Finansçı Desteği Neden Kritiktir?

Burada önemli ayrım şudur: Makul güvence veren resmi denetim raporu, bağımsız denetim kuruluşu tarafından düzenlenir. Ancak dosyanın o raporu taşıyacak hale gelmesinde güçlü mali hazırlık, YMM disiplini ve finans uzmanı bakışı çoğu zaman belirleyici olur.

Uygulamada en çok sorun çıkaran alanlar şunlardır:

• Mizanın temiz olmaması
• Alacak ve borç mutabakatlarının eksikliği
• Tahsil kabiliyetinin doğru test edilmemesi
• Nakit akış projeksiyonunun zayıf kurulması
• Finansman giderlerinin gerçekçi yansıtılmaması
• Şişkin aktiflerin ayıklanmaması
• İlişkili taraf veya hatır çekleri gibi bozucu alanların doğru analiz edilmemesi

Başka bir ifadeyle: Bağımsız denetim kuruluşu resmi raporu verir; ama dosyanın o raporu taşıyacak hale gelmesinde güçlü mali hazırlık belirleyici olur.

5) Hangi Dosyalar İlk Bakışta Zayıf Görünür?

İlk bakışta zayıf görünen dosyaların ortak özelliği, borçlu olmaları değil; neden toparlanabileceklerini gösterememeleridir.

Şu dosyalar daha ilk aşamada zayıf görünür:

• Belge seti var ama birbirini doğrulamıyor
• Ön proje çok genel ve klişe cümlelerden oluşuyor
• “Satış artacak, kredi bulunacak” deniyor ama somut dayanak yok
• Faaliyet omurgası belirsiz
• Alacaklı listesi var ama tahsil kalitesi açıklanamıyor
• Karşılaştırma tablosu yalnız formalite gibi hazırlanmış
• Mali tablo dili ile proje dili birbirinden kopuk
• Şirket korunmak istiyor ama neden korunmaya değer olduğunu gösteremiyor

Kötü dosya, borçlu olduğu için değil; neden ayağa kalkabileceğini gösteremediği için zayıftır.

7) Dosyayı Güçlendiren Çalışma Modeli Nedir?

Konkordato dosyasını mahkemeye sunmak başka şeydir; dosyayı mahkemenin ve komiserin ilk filtresinden geçecek şekilde kurmak başka şeydir. Güçlü dosya, hukuk metni ile mali anlatının aynı zeminde birleştiği dosyadır.

Dosyayı güçlendiren kurumsal çalışma modeli genellikle şu başlıklardan oluşur:

• Hukuki başvurunun dosya stratejisine dönüştürülmesi
• Mali tablolar ile proje dilinin aynı zeminde kurulması
• YMM, finans uzmanı ve bağımsız denetim kuruluşu koordinasyonunun sağlanması
• Komiserin soracağı başlıkların baştan çalışılması
• Ön projenin formalite metni olmaktan çıkarılıp ikna edici hale getirilmesi
• Mahkeme filtresine girmeden önce dosyanın zayıf halkalarının tespit edilmesi
• Gerekirse ortak, kefil, grup şirketi ve teminat çevresinin ayrıca değerlendirilmesi

Kısacası güçlü hazırlık, başvuruyu yalnız “tamamlanmış belge seti” haline getirmez; onu ikna kabiliyeti olan bir konkordato dosyası haline getirir.

Nihai Değerlendirme

Konkordato başvurusunda mahkemenin ve komiserin ilk baktığı nokta yalnız borçluluk değildir. Asıl baktıkları şey; dosyanın ciddi olup olmadığı, mali tabloların güvenilirliği, ön projenin gerçekçiliği, faaliyet omurgasının ayakta kalıp kalmayacağı ve koruma ihtiyacının gerçekliğidir.

Bu nedenle iyi dosya, yalnız “zor durumdayız” diyen dosya değildir. Neden sıkıştığını, nasıl toparlanacağını ve alacaklıya neden daha makul bir yol sunduğunu belgeyle gösterebilen dosyadır.