Kısa Vadeli Banka Borçları Ödenemiyorsa Ne Yapılmalı?
Bir şirket kısa vadeli banka borçlarını ödeyemediği halde faaliyet açısından sağlıklı olabilir.
Şirket kârlı, müşterileri güçlü ve tahsil kabiliyeti yüksek alacaklara sahip olabilir.
Buna rağmen banka ödemeleri tahsilatlardan daha erken tarihlere yığılmışsa ciddi likidite sıkışıklığı ortaya çıkabilir.
Bu nedenle:
“Banka borcunu ödeyemiyor, şirketin mali yapısı bozulmuş.”
sonucu her zaman doğru değildir.
Bazı şirketlerde temel problem şirketin faaliyetinde değil, finansman mimarisindedir.
Kısa Cevap
Kısa vadeli banka borçlarının ödenememesi şirketin faaliyetinden, toplam borç yükünden veya yalnızca vade uyumsuzluğundan kaynaklanabilir.
Özellikle blok ödemeler, kısa vadeli krediyle uzun vadeli yatırım finansmanı, tahsilatların daha geç gerçekleşmesi veya sürekli kredi yenileme ihtiyacı sağlıklı şirketlerde de likidite problemi yaratabilir.
Bu durumda refinansman, vade yapısının yeniden kurulması, yeni finansman veya alacak finansmanı gibi seçenekler gündeme gelebilir.
Bu Yazıda Neler Var?
- Kârlı şirket neden banka borcunu ödeyemez?
- Alacakların borçlardan yüksek olması neden yeterli değildir?
- Blok ödemeler neden likidite baskısı yaratır?
- Uzun vadeli yatırım kısa vadeli krediyle finanse edilirse ne olur?
- Kredi yenileme bağımlılığı neden risklidir?
- Hangi finansman seçenekleri gündeme gelebilir?
- Ne zaman sorun artık yalnız vade problemi değildir?
1) Kârlı Şirket Neden Banka Borcunu Ödeyemeyebilir?
Kâr ile nakit aynı şey değildir.
Şirket satış yapmış ve kâr yaratmış olabilir.
Ancak satışın tahsilatı 120 gün sonra gerçekleşirken banka ödemesi 30 gün sonra yapılacaksa aradaki dönemin finanse edilmesi gerekir.
Bu nedenle şirket:
- kârlı,
- borcundan fazla alacağa sahip,
- varlık yapısı güçlü
olduğu halde kısa vadede ödeme güçlüğü yaşayabilir.
2) Alacakların Borçlardan Fazla Olması Neden Yeterli Değildir?
Örneğin şirketin yüksek tutarda güvenilir ticari alacağı ve bunun altında toplam borcu olabilir.
İlk bakışta şirket güçlü görünür.
Ancak alacağın önemli bölümü altı ay sonra tahsil edilirken yüksek banka ödemeleri önümüzdeki iki ay içindeyse şirket yine kısa vadeli finansman açığı yaşayabilir.
Bu nedenle önemli olan yalnız:
alacak / borç toplamı
değildir.
Aynı zamanda:
tahsilat tarihi ile ödeme tarihinin uyumu
görülmelidir.
3) Blok Ödeme Neden Likidite Baskısı Yaratabilir?
Bazı kredi yapılarında şirket dönem boyunca görece sınırlı ödeme yaparken belirli tarihte yüksek anapara geri ödemesiyle karşılaşır.
Şirketin yıllık nakit üretme kapasitesi yeterli olabilir.
Ancak yüksek blok ödeme belirli bir ayda şirketin ödeme kapasitesinin üzerine çıkabilir.
Aynı durum farklı bankaların yüksek geri ödemelerinin aynı birkaç aya yığılmasında da ortaya çıkar.
Burada sorun toplam borcun büyüklüğünden çok borcun zamanlamasıdır.
4) Uzun Vadeli Yatırım Kısa Vadeli Krediyle Finanse Edilmiş Olabilir mi?
Evet.
Şirket:
- fabrika,
- makine,
- kapasite artışı,
- uzun vadede gelir yaratacak başka yatırım
yapmış olabilir.
Yatırım yıllar içinde nakit yaratacakken finansman kısa vadeli kurulmuşsa yatırım ticari açıdan doğru olduğu halde kredi yapısı şirketi sıkıştırabilir.
Bu durumda sorun yatırımın kendisi değil, yatırımın nakit üretme süresi ile borcun vadesi arasındaki uyumsuzluk olabilir.
5) Sürekli Kredi Yenilemek Neden Risk Yaratabilir?
Bazı şirketler işletme sermayesini kısa vadeli kredileri sürekli yenileyerek finanse eder.
Bu yapı bankalar limitleri devam ettirdiği sürece çalışabilir.
Ancak:
- banka limiti düşerse,
- kredi yenilenmezse,
- teminat talebi artarsa,
- finansman maliyeti yükselirse
şirketin faaliyet yapısı değişmediği halde ciddi ödeme açığı ortaya çıkabilir.
Bu nedenle kısa vadeli finansman yapısının kredi yenilemesine ne ölçüde bağımlı olduğu önemlidir.
6) Hangi Seçenekler Gündeme Gelebilir?
Sorun gerçekten finansman ve vade yapısından kaynaklanıyorsa:
- mevcut kredi ödeme profilinin yeniden kurulması,
- blok ödemelerin farklı bir yapıya dönüştürülmesi,
- refinansman,
- yeni finansman,
- alacak finansmanı,
- gerektiğinde daha kapsamlı banka yapılandırması
değerlendirilebilir.
Birden fazla banka veya finansal kuruluşun bulunduğu uygun dosyalarda FYY de seçeneklerden biri olabilir.
Ancak yeni ödeme yapısı şirketin tahsilat döngüsüyle yine uyuşmuyorsa problem çözülmüş olmaz.
Yalnızca başka bir tarihe taşınmış olur.
7) Şirket Varlık Satmak Zorunda mıdır?
Her kısa vadeli likidite sıkışıklığında varlık satışı doğru çözüm değildir.
Özellikle şirketin gelir yaratma kapasitesini sağlayan kritik üretim varlıklarının kısa vadeli borçları kapatmak için elden çıkarılması gelecekte faaliyet gücünü zayıflatabilir.
Buna karşılık faaliyette kullanılmayan veya farklı biçimde finansmana konu edilebilecek varlıklar şirketin finansman seçeneklerinin parçası olabilir.
Doğru soru:
“Ne satabiliriz?”
değil,
Şirketin faaliyet gücünü bozmadan hangi kaynaklardan likidite yaratılabilir?
olmalıdır.
8) Ne Zaman Sorun Artık Yalnız Vade Problemi Değildir?
Şirket:
- faaliyetlerinden sürekli zarar ediyorsa,
- tahsilat kalitesi bozuluyorsa,
- eski borçları sürekli yeni borçla ödüyorsa,
- çekleri sistematik biçimde ödenemiyorsa,
- vergi ve SGK borçları büyüyorsa,
- tedarikçi ve takip baskısı yaygınlaşıyorsa
yalnızca vade uyumsuzluğundan söz etmek yetersiz kalabilir.
Bu durumda daha geniş finansal yeniden yapılandırma ve hukuki koruma ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
Buna karşılık faaliyet ve alacak kalitesi güçlü bir şirketi yalnız kısa vadeli banka borcu nedeniyle yapısal kriz içindeymiş gibi değerlendirmek de doğru değildir.
Şirket mi Sorunlu, Finansman Yapısı mı?
Kısa vadeli banka baskısında ilk ayrım budur.
Doğru teşhis yapılmadan alınacak yeni kredi veya yapılacak vade değişikliği problemi çözmek yerine büyütebilir.
Sık Sorulan Sorular
Kârlı şirket kısa vadeli banka borcunu neden ödeyemez?
Tahsilat tarihleri ile kredi geri ödeme tarihleri uyuşmayabilir. Kârlılık belirli tarihte yeterli nakit bulunmasını garanti etmez.
Alacaklar borçlardan yüksekse şirket güvende midir?
Tek başına bu sonuca varılamaz. Alacağın tahsil kabiliyeti kadar tahsil tarihi de önemlidir.
Refinansman çözüm olabilir mi?
Evet. Ancak yeni finansmanın vade ve ödeme yapısının şirketin gerçek nakit döngüsüyle uyumlu olması gerekir.
Bu durum doğrudan konkordato gerektirir mi?
Hayır. Faaliyet sağlıklı ve temel problem finansman vadesiyse farklı finansal seçenekler bulunabilir. Baskı farklı alacaklılara ve takip süreçlerine yayıldığında daha geniş değerlendirme gerekir.
Nihai Değerlendirme
Kısa vadeli banka borçlarının ödenememesi her zaman şirketin faaliyet açısından başarısız olduğu anlamına gelmez.
Bazı dosyalarda yeniden yapılandırılması gereken işletme değil, finansman yapısıdır.
Doğru karar, şirketin gerçek nakit üretme kapasitesi ile borç ödeme tarihlerinin birlikte okunmasına bağlıdır.
İlgili rehberler: Şirket Borçlarını Ödeyemiyorsa Ne Yapmalı? · Banka Kredilerini Ödeyemeyen Şirket Ne Yapmalı? · Finansman Yönetimi Nedir? · Finansman, Banka İlişkileri ve Finansal Yönetim
Tüm rehber ve makaleleri inceleyin
Editoryal Bilgiler
- Hazırlayan
- Zeynep Kale
- İnceleyen
- Serhat Erkmenoğlu
- Son gözden geçirme
İçerik, hukuki ve finansal doğruluk ile güncellik bakımından editoryal kontrolden geçirilir.